ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΙΑΝΟΥ ΔΕΛΦΙΝΟΣΗΜΟΥ
Για αυτή τη μικρή περίοδο των άγιων ημερών θα μας επιτρέψετε να διεισδύσουμε σε κάποιες κριτικές-αξιολογήσεις δικών μας ανθρώπων, συγγραφέων του εκδοτικού μας οίκου, και να αποφύγουμε την κοινότοπη παρουσίαση ειδήσεων της επικαιρότητας που ενδεχομένως προκαλούν συναισθήματα μη κατάλληλα ως προς το πνεύμα των ημερών. Θα ξεκινήσουμε με το έργο του Ιανού Δελφινόσημου: “ΟΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ ΜΟΥ- ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΒΗΜΑΤΩΝ“
Ανάμεσα στην παραίτηση και την ελάχιστη ελπίδα
Το βιβλίο Θεωρία των μικρών βημάτων κινείται ανάμεσα στην απογοήτευση μιας εποχής που μοιάζει να έχει εξαντλήσει τις προσδοκίες της και στην επίμονη αναζήτηση ενός ελάχιστου νοήματος στην καθημερινότητα. Πρόκειται για ένα κείμενο στοχαστικό που καταγράφει τα αδιέξοδα του σήμερα.
Ο Ιανός Δελφινόσημος σκιαγραφεί έναν κόσμο όπου η διαφθορά δεν αποτελεί πια παρέκκλιση αλλά κανονικότητα, μια «έρημο της ανθρωπότητας» που διαβρώνει τους θεσμούς, αδειάζει τη Δημοκρατία από περιεχόμενο και οδηγεί τον πολίτη στην παραίτηση. Η κρίση δεν παρουσιάζεται μόνο ως πολιτικό φαινόμενο, αλλά κυρίως ως κρίση αξιών. Η μετάβαση από το «είμαι» στο «έχω», η ταύτιση της ευτυχίας με την κατανάλωση, η υποχώρηση του κοινού καλού μπροστά στην ατομική επιβίωση. Το αποτέλεσμα είναι ο πολίτης να αισθάνεται κουρασμένος, να είναι καχύποπτος, εγκλωβισμένος στον μικρό του κόσμο, ανίκανος ή απρόθυμος να πιστέψει ξανά σε συλλογικά οράματα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η σύνδεση της διάχυτης κοινωνικής αποξένωσης με την υπερπληροφόρηση και την τεχνολογία. Τα κοινωνικά δίκτυα αντί να λειτουργούν ως μέσα επικοινωνίας, παρουσιάζονται ως μηχανισμοί ναρκισσισμού και επίπλαστης εγγύτητας, ενισχύοντας τον κυνισμό και την αίσθηση ανημπόριας. Όλα γίνονται «γνώμες», η αλήθεια σχετικοποιείται, η ευθύνη φθείρεται, και έτσι ο πολίτης αποσύρεται σιωπηλά, συμβάλλοντας άθελά του στη διαιώνιση του αδιεξόδου
Κι όμως, το βιβλίο δεν παραδίδεται ολοκληρωτικά στην απαισιοδοξία. Ο συγγραφέας υιοθετεί τη μορφή του «Ιανού». Από τη μια η επίγνωση της παρακμής, από την άλλη η επιμονή ότι ο άνθρωπος μπορεί ακόμη να εκπλήξει. Εκεί ακριβώς αποκτά νόημα η «θεωρία των μικρών βημάτων». Ο συγγραφέας δεν μιλά για επαναστάσεις, ζητά να καταπιαστούμε με μικρές χειρονομίες αναγνώρισης, σεβασμού και επαφής του άλλου, που μπορούν να ξαναπλέξουν το νήμα του κοινωνικού ιστού.
Σε μια εποχή όπου οι Δημοκρατίες βάλλονται από τις υπερδυνάμεις και οι διεθνείς θεσμοί καταρρακώνονται στο όνομα της εμπορικής διευθέτησης διαφορών και πολέμων. Σε μια εποχή που το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξευτελίζεται και ο ΟΗΕ υποβαθμίζεται, πολίτες και κοινωνίες μοιάζουν εγκλωβισμένοι στην κρίση εμπιστοσύνης, με τις ιδεολογίες που έθρεψαν γενιές να έχουν χάσει την πειστικότητά τους, το βιβλίο επιλέγει συνειδητά να μη δώσει συνολικές λύσεις. Αντίθετα, προτείνει έναν χαμηλόφωνο ανθρωπισμό, που ξεκινά από το άτομο και την καθημερινή πράξη. Αυτή ακριβώς η άρνηση της ρητορικής τού «όλα ή τίποτα» αποτελεί και τη μεγαλύτερη αρετή του έργου.
Η κριτική αυτή συμπεριλαμβάνεται στο περιοδικό “ΜΕΛΙΤΡΟΠΟΝ” τεύχος 6, που κυκλοφορεί από τον εκδοτικό μας οίκο και στο οποίο μπορείτε να διαβάσετε και άλλες ενδιαφέρουσες κριτικές αλλά και κείμενα ανθρώπων που πραγματικά προσπαθούν να μεταλαμπαδεύσουν αξίες χρησιμοποιώντας τις λέξεις όπως άλλωστε πράττει και ο Ιανός Δελφινόσημος στο βιβλίο του.