Της Στεφανίας Ρουλάκη – Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, Συγγραφέας

Σήμερα, τα μέλη των συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές των σχολείων μας, συγκεντρωθήκαμε έξω από τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δ’ Αθήνας (Συγγρού 165) για να διεκδικήσουμε τα αυτονόητα.

Σε μια χώρα που –σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Παγκόσμια Τράπεζα, τον ΟΗΕ και τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης– η πρόσβαση σε βασικές υποδομές, την υγεία και την εκπαίδευση την τοποθετεί στο ανώτερο 15-20% της παγκόσμιας κλίμακας, η εκπαιδευτική πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Παρά τη δεσπόζουσα θέση της χώρας, η εκπαίδευση —ο κατεξοχήν δείκτης για ένα κράτος πρόνοιας που ευημερεί κι έχει μέλλον— ξηλώνεται συστηματικά και συστημικά.

Αντί τα τμήματα να έχουν λιγότερους μαθητές (όχι επειδή δεν υπάρχουν παιδιά, αλλά για να διεξάγεται σωστά η διδασκαλία), αντί οι εργασιακές συνθήκες των εκπαιδευτικών να τους επιτρέπουν να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό χωρίς να «καίγονται» πριν καν ξεκινήσει η χρονιά, και αντί τα παιδιά να γυρίζουν στο σπίτι γεμάτα από τη σχολική εμπειρία, συμβαίνει το αντίθετο. Οι γονείς καλούνται να πληρώνουν τα σπασμένα, τρέχοντας σε φροντιστήρια και δουλεύοντας εξαντλητικά για να σβήσουν τις φωτιές που η ίδια η κοινωνία ανάβει στα παιδιά μας. Ξέρουμε όλοι τι συμβαίνει, αλλά σιωπούμε.

Χρόνια πίσω, τα τμήματα μπορεί να είχαν ακόμη και 40 παιδιά. Σήμερα, ο νόμος προβλέπει 25 παιδιά ως μέγιστο αριθμό ανά τμήμα, με θεσμοθετημένη δυνατότητα προσαύξησης +10% από την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης, φτάνοντας στην πράξη έως τους 27 μαθητές. Αυτή η εξαίρεση πάει να γενικευτεί. Έτσι φτάσαμε στο σήμερα, όπου κλείνουν σχολικές τάξεις επικαλούμενοι την «υπογεννητικότητα».

Σε μια τυπική τάξη λοιπόν, ένας κακοπληρωμένος εκπαιδευτικός, φορτωμένος με χίλια δυο διοικητικά και οργανωτικά καθήκοντα, καλείται να κάνει μάθημα σε 27 παιδιά. Από αυτά, σύμφωνα με επιστημονικές εκτιμήσεις, περίπου τα 3 αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες και άλλα 3 –χονδρικά– διαχειρίζονται οικογενειακά, ψυχολογικά ή συμπεριφορικά ζητήματα που απαιτούν εξειδικευμένη υποστήριξη. Γι’ αυτόν τον λόγο, στην τάξη μπορεί να βρίσκονται 1 ή 2 επιπλέον εκπαιδευτικοί παράλληλης στήριξης.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι, με τις μοναδικές ιστορίες και τις ανάγκες τους, καλούνται να συνεργαστούν μέσα στα μόλις 45 λεπτά της κάθε διδακτικής ώρας… Σε μια αίθουσα 50 τετραγωνικών μέτρων, η οποία συχνά στερείται ψύξης, θέρμανσης ή άλλων βασικών υποδομών.

Όλα τα παραπάνω, βέβαια, δεν ισχύουν για τα πρότυπα, τα καλλιτεχνικά ή τα ιδιωτικά σχολεία.

Και κάπου εδώ, πάει περίπατο όλος ο κόπος των προγόνων μας για μια ελεύθερη, ευημερούσα πατρίδα και «για το μέλλον των παιδιών μας». Γιατί ο βασικός χώρος διαμόρφωσης αυτού του μέλλοντος —όλων των παιδιών μας, άρα και της χώρας μας— έχει μετατραπεί σε χώρο παραγωγής προβλημάτων για μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς, σε μια χώρα που θεωρητικά δεν αντιμετωπίζει οικονομικό πρόβλημα.

Αλλά ας μην ανησυχούμε. Σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχουν καν πολλοί πολίτες, καθώς, σύμφωνα με τα ίδια τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας, στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση καταγράφονται δραματικές μεταβολές: καταργούνται 43 Νηπιαγωγεία και 32 Δημοτικά. Παράλληλα, συγχωνεύονται 70 Νηπιαγωγεία (που θα λειτουργήσουν ως 33) και 12 Δημοτικά (που θα λειτουργήσουν ως 6), ενώ υποβιβάζονται 40 Νηπιαγωγεία και 106 Δημοτικά Σχολεία λόγω μείωσης του μαθητικού πληθυσμού. Τα συμπεράσματα δικά σας.

Σήμερα λοιπόν, βρέθηκα εκεί και θαύμασα τη σοβαρή και ήρεμη παρουσία των παιδιών μας που μίλησαν, φώναξαν, διεκδίκησαν. Η «υπεύθυνη» ήταν «ανεύθυνη» φυσικά. Δεν μπορούσε να κάνει τίποτα, δεν είχε αρμοδιότητα. Είχε μόνο την αρμοδιότητα να υπογράψει την απόφαση…

Εμείς; Τι αρμοδιότητα έχουμε ως πολίτες τώρα πια; Όχι μόνο γι’ αυτό, αλλά και για όλα τα άλλα που συμβαίνουν πίσω από τις σκυμμένες πλάτες μας.

Κανονικά θα έπρεπε οι υπογραφές να πέφτουν από κάτω προς τα πάνω. Όχι το ανάποδο.

Φωτό από Alphavita