του Νίκου Παπανικολάου*

Διάβαζα αυτές τις μέρες Νίτσε. Έπεσε στα χέρια μου μια παλιά έκδοση που απετέλεσε για μένα μια ωραία αφορμή για να βυθιστώ στη σκέψη του μεγάλου αυτού φιλοσόφου.

Ο Νίτσε έζησε μια δύσκολη ζωή. Πόνος, μοναξιά, οδύνη, πέρασε μέσα από τη φωτιά για να καταλήξει στον «υπεράνθρωπό» του. Είχε συνειδητοποιήσει την τυχαιότητα σε όσα συμβαίνουν στη ζωή μας, αφού είχε κατακρημνίσει τον Θεό. Eίχε προβάλλει με όλη τη δύναμη που διέθετε, τη γνώση και την ευφυία, την εγρήγορση. Ήταν αμείλικτος απέναντι στη μεμψιμοιρία, στην παραίτηση, την παθητικότητα.

Με τρόπο απόλυτο ζητούσε –και από τον εαυτό του πρώτα απ’ όλα– την υπέρβαση, το ξεπέρασμα των αγκυλώσεων και των στρεβλώσεων που είχε επιβάλλει η χριστιανική ηθική, επιζητούσε τη δημιουργία.

Οφείλουμε, έλεγε στην ουσία, να ξεπεράσουμε τα εμπόδια, τους άνοστους φίλους, την αθέλητη μοναξιά και να επιχειρήσουμε να πλάσουμε έργα, να ανασυνθέσουμε τη λογοτεχνία, την τέχνη, τη μουσική και τον χορό. Να φέρουμε κοντά τον Απόλλωνα των τεχνών και της ισορροπημένης ζωής με τον Διόνυσο των ανατροπών.

Γιατί, αλήθεια, τι μένει από αυτή τη βάναυση καθημερινότητα που δεν μας ανήκει, ορισμένη, καθορισμένη όπως λέει ο Μαρκούζε από άλλους, με νόρμες και στερεότυπα, στεγνή από τους χυμούς της ζωής; Τι μας μένει από τη ζωή στην πόλη που έγινε βάρβαρη και αφιλόξενη, κυματοθραύστης των επιθυμιών και της λαχτάρας μας να αγγίξουμε το όνειρο;

Χρειαζόμαστε θύλακες, παρέες ανθρώπων δοτικών, που περισσότερο νοιάζονται παρά απορρίπτουν τον διπλανό, που δεν περιφρονούν ό,τι δεν καταλαβαίνουν ή επιλογές που φαντάζουν ξένες για τη δική τους πορεία. Ανθρώπους που αντιλαμβάνονται πως δεν πας πουθενά με κεκτημένη ταχύτητα, αλλά μπορείς να ελπίζεις αν πας κόντρα στο κύμα και τους καιρούς.

Η λογοτεχνία είναι ένα μέσον καταγραφής ιδεών, ανομολόγητων σκέψεων, είναι η αλήθεια όπως θα θέλαμε να ξεδιπλώνεται στη διάρκεια της ζωής μας. Είναι η μήτρα για να ξαναγεννηθεί η συλλογικότητα, η ζωηρή ματιά προς τον κόσμο ολόγυρα. Η λογοτεχνία είναι κάτι παραπάνω από γεμάτες σελίδες με λέξεις και νοήματα.

Αυτό το περιοδικό, το «Μελίτροπον», θα μπορούσε να αποτελέσει το σινιάλο για συμμετοχή σε ένα κοινό όραμα. Να δημιουργήσουμε μια κοινότητα, ανθρώπων που επιθυμούν να αλλάξουν πράγματα, να παρατηρήσουν τη στασιμότητα και να τη μεταβάλλουν σε ενέργεια που θα μεταπλαστεί σε έργα, συναντήσεις, εκδηλώσεις.

Σας ευχαριστούμε που έως τώρα, στα προηγούμενα 6 τεύχη του περιοδικού μας, στηρίξατε την προσπάθειά μας σε μια δύσκολη περίοδο μειωμένης αναγνωσιμότητας, εμπορευματοποίησης και πλήρους αποξένωσης, λίπασμα και αποτέλεσμα ακραίων αντιλήψεων που περιφρονούν τη γνώμη του άλλου και την αξία της ζωής.   

*Άρθρο δημοσιευμένο στο τεύχος 7, του περιοδικού ΜΕΛΙΤΡΟΠΟΝ.