Τώρα 25% έκπτωση σε όλες τις παραγγελίες και 3,-€ μεταφορικά!

Απόρριψη

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΚΑΝΕΙ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΤΟΥ ΝΑ ΟΝΕΙΡΟΠΟΛΟΥΝ…

ΚΙ Ο ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΝΑ ΦΑΝΤΑΣΙΩΝΟΝΤΑΙ ΕΝΑΝ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΚΟΣΜΟ;   

Πηγή: fractal.gr

Εγώ στηρίζω το βράχο μου 

ή με υποβαστάζει εκείνος; 

Κ.Λίχνος, «Ο βράχος του Σίσυφου» 

1.Ο ποιητής αναζητεί στο παρελθόν το [χαμένο; κρυμμένο;] εαυτό του[2],ενώ ο αστυνομικός συγγραφέας τα βαθύτερα αίτια και τα αφανή κίνητρα του εγκλήματος 

Η μνήμη στο συγγραφικό ημερολόγιο του καθενός [3] εγγράφεται και λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο, καθώς άλλοτε είναι δημιουργική [ποίηση] κι άλλοτε καταστροφική [εγκληματική εκδίκηση]. 

Από την άλλη ούτε ο ποιητής, ούτε ο συγγραφέας [πρέπει να] είναι απλοί παρατηρητές, σχολιαστές ή αφηγητές ιστοριών, αλλά οφείλουν να επιχειρήσουν να καταστούν γνήσιοι κατα-γραφείς της σκοτεινής πλευράς τόσο της Ύπαρξης, όσο και της Κοινωνίας. 

Κοινό στοιχείο: η [ψυχική και κοινωνική]εξέγερση [4], η οποία μέσα από τις διαδικασίες και διαδρομές της ζωής συγγραφέων και ηρώων, αποκτά ισχύ ηθικής στάσης. 

Οι αμοιβαίες επιρροές συχνά αφορούν στη συνύπαρξη υπερβατικών, μυστικιστικών και μυθοπλαστικών κατα-στάσεων, όπου θύτες και θύματα διαπλέκονται για ν’ αποφύγουν το πεπρωμένο τους 

Ποιητική αδεία ‘θανατώνεται’ ο υπόγειος αυτουργός της κρίσης συνείδησης και αστυνομικολογοτεχνική αδεία ‘απαλλάσσεται’ ο ηθικός αυτουργός του εγκλήματος. 

2.Η έννοια του ‘Ξένου’, ως Άλλου ή ως Εχθρού, ενυπάρχει στις περιγραφές των ποιητών και των αστυνομικών συγγραφέων. 

Η μοναξιά και η απομόνωση, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η περιθωριοποίηση, ο πόνος κι ο φόβος χρωματίζουν τους ήρωες κι αντιήρωες με το μελάνι των ‘πασχόντων’ προσώπων, δηλαδή των υφιστάμενων τα τραγικά παιχνίδια της Μοίρας. 

Τα προσωπεία της Ποίησης[5] και οι Μάσκες του Αστυνομικού μυθιστορήματος αναφέρονται σε σκιές συν-ενοχών και σε αινίγματα αντιδράσεων[6], με ενδιάμεσο στάδιο το γρίφο της τυχαιότητας. 

Οι ένθεν/κακείθεν επιδράσεις συνήθως ανάγονται στη συγκεκριμένη εκδοχή  έκβασης μιάς ιστορίας[7], που όμως δεν είναι εύκολο να γενικευθεί ως κοινό δίδαγμα, καθώς ούτε ο ειδικός ψυχισμός του ποιητή, ούτε ο ‘φονικός οργασμός’ του αστυνομικού συγγραφέα δημιουργούν παραδείγματα για συλλογική αποδοχή. 

Ο ποιητής ελπίζει απαισιοδοξώντας, ο αστυνομικός συγγραφέας αφοπλίζει αισιοδοξώντας. 

3. Η θεραπευτική πλευρά της ποιητικής τέχνης[8], όπως και η εγκληματοποινική πτυχή της αστυνομικολογοτεχνικής ‘κάθαρσης΄,δεν πρέπει να προκύπτουν μέσα από εσωτερικούς μονολόγους[9] [ιδεολογικών προκαταλήψεων] ή από μονόπλευρες κοινωνικοπολιτικές ερμηνείες των αρνητικών φαινομένων[10], όσο κι αν φαίνονται ως ετερόκλητα ή αναπάντεχα γεγονότα.

Αν τα ψυχογραφήματα[11] γοητεύουν τους αναγνώστες και των δύο μορφών λογοτεχνίας, οι επιρροές τους στη τέχνη[12] θα εξαρτώνται πάντοτε από την τραγικότητα των καταστάσεων, που πειστικά περι-γράφουν κι όχι από την επικαιρότητα των συγκυριακών προβληματισμών. 

4.Μπορεί η Ποίηση να υπηρετεί το ιδεώδες και την ανώτερη εικόνα του Ανθρώπου[13] και η αστυνομική λογοτεχνία να κινείται στο ημίφως των παρεκκλίσεων και της παρανομίας [14] των καθημερινών ανθρώπων, δύσκολα όμως γίνεται αποδεκτό ότι καλλιεργούν κλίμα ‘σαλής αγιότητας’]15], μέσω της οποίας διαμορφώνεται κοινωνική συνείδηση

Σε κάθε περίπτωση οι μύθοι των μεν και των δε είναι χρήσιμοι εάν κι εφόσον δια-κρίνουν με σαφήνεια ενοχές κι αθωότητες και δεν δημιουργούν συγχύσεις περί των οριοθετήσεων του Καλού και του Κακού. 

Ο  ‘εισπνεόμενος στίχος ’[16] από το έργο ενός ποιητή, όπως κι ο προσωπικός ηθικός κώδικας του αντι-ήρωα ενός αστυνομικού συγγραφέα, προφανώς απηχούν βιώματα κι απόψεις [17]. Όπως όμως υπάρχει ‘’ποίηση ερήμην του συγκεκριμένου ποιήματος’’ [18], έτσι πιστεύω ότι υπάρχει και ‘αστυνομική λογοτεχνία χωρίς τις συνηθισμένες αστυνομικές ιστορίες αίματος και τρόμου’[19]. 

Ανεξάρτητα πάντως της ποιότητας των αντίστοιχων έργων, το ερώτημα επιρροής μένει ανοικτό: 

Όταν ο ποιητής γράφει ένα ποίημα σκέφτεται ποιό έγκλημα θα μπορούσε ο ίδιος ή ο αναγνώστης του να εμπνευστεί για να διαπράξει; κι όταν ο αστυνομικός συγγραφέας ‘σκοτώνει‘ τους ήρωές του  έχει κάποια αίσθηση για το αν η μυθοπλασία του θα μπορούσε να γίνει ένα δυστοπικό ποιητικό έργο; 

That’s the question 

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ–ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ* 

[1]Γ.Πανούσης,Το αστυνομικό μυθιστόρημα από τα κάτω,modus operandi-1/2026,23-31 

[2]πρβλ.Άγγ.Χαριάτης,Τα κλειδιά βρίσκονται στο παρελθόν[παρουσίαση βιβλίου Γεωργίας Παπαλυμπέρη, Μόνο μία γυναίκα μπορεί να βρει τη λύση,Κύφαντα 2026],oanagnostis.gr 5/7/26 

[3]πρβλ.Γ.Ν.Σχορετσανίτης,Η γραφή ως αιθέρια συνύφανση ήχων και λέξεων[για Αντρέα Καμιλλέρι, Ασκήσεις της Μνήμης,μτφ.Φ.Ζερβού, Πατάκης 2023],oanagnostis.gr 5/7/26 

[4]πρβλ.Φ.Φιλίππου, Ο φονιάς, ο ποιητής, η εξέγερση [Herve Le Corre,Ο άνθρωπος με τα ζαφειρένια χείλη,μτφ.Γ.Καυκιάς,εκδ.Εικοστού Πρώτου 2026],Βήμα Κυριακής 21/6/26 

[5]για τον ποιητή που φοράει μάσκα πάνθηρα ή αετού βλ.Νίκος Τζαβάρας, σε Φρ.Νίτσε, Διθύραμβος για το Διόνυσο, μτφ/σχόλ.Ν.Τζαβάρας, Ίνδικτος 2026,49 

[6]οπ.π.,51 

 [7]πρβλ.Ι.Θ.Ευδοκιμίδης, Η δύναμη του συγκεκριμένου-το συγκεκριμένο και το γενικό [για τον Μ.Αναγνωστάκη],oanagnostis.gr 5/7/26 

[8]πρβλ.Ιωάννα Μπλάτσου, Η θεραπευτική διάσταση της Τέχνης[κριτική στο sleeping fires του Κούρο Τανίνο], Βήμα Κυριακής 5/7/26 

[9]πρβλ.Έφη Κατσουρού, Μία συνάντηση με τον Αντώνη Φωστιέρη, oanagnostis.gr 5/7/26 

 [10]πρβλ.Βαγγ.Χατζηβασιλείου, Η ποίηση του Στρατή Χαβιαρά στα χρόνια των διαδοχικών εκρήξεων, oanagnostis.gr 5/7/26-για την αυτοκρατορία των ενδείξεων στην αστυνομική αφήγηση βλ. εξαιρετικό βιβλίο Ανδρέα Αποστολίδη,Μυστικά της αστυνομικής αφήγησης, Άγρα 2026,15,22,80 

[11]πρβλ.Δ.Βαρβαρήγος, Μία διαρκής προσπάθεια να σταθεί κανείς απέναντι στον εαυτό του χωρίς να κρυφτεί[ποίηση Άννας Μαυροειδή],fractalart.gr 5/7/26 

[12]Θ.Νιάρχος, Όταν γνώρισα…Γιάννης Κοντός,Νέα 27-28/6/26-πρβλ.Α.Αποστολίδης,οπ.π.,105,146 

[13]άποψη Αλεξίς Ντε Τοκβίλ, σε Στ.Ράμφος, Η ποίηση στην αριστοκρατία και στη δημοκρατία,Καθημερινή Κυριακής 28/6/26 

[14]πρβλ.Αλέξης Ζήρας, Γ.Συμπάρδης,Η αβάσταχτη γοητεία των ημιφωτισμένων τόπων, Νέα/βιβλιοδρόμιο 20-21/6/26 

[15]πρβλ. Σταύρος Ζουμπουλάκης, Εγκώμιο στη ‘σαλή ‘αγιότητα, Καθημερινή Κυριακής 5/7/26 

[16]Η.Καρούσος, Ο διάλογος, Φωνή λογοτεχνών 50/26,32 

[17]πρβλ.Ηλίας Φραγκάκης, Από την ποίηση στην αντιποίηση,Τετράδια Πολιτισμού,Ι.Σιδέρης 6/25,95 

[18]Αντ.Φωστιέρης, Ποίηση και ποιητική, Καστανιώτης 2026,77 

[19]Γ.Πανούσης, Εγχειρίδιο για συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας,Κύφαντα 2026 

*οι ημερομηνίες στις ιστοσελίδες αναφέρονται στο χρόνο αναζήτησης κι όχι ανάρτησης 

Γράφει ο Γιάννης Πανούσης, ο οποίος συμμετείχε με δοκίμιό του στο συλλογικό έργο των εκδόσεων Κομνηνός με τίτλο «Η Δημοκρατία ως δημιουργία»

Εγγραφή Newsletter

Εγγραφείτε και λάβετε πρώτοι ειδοποιήσεις και προσκλήσεις για τις πολιτιστικές μας εκδηλώσεις, για τις νέες εκδόσεις βιβλίων μας αλλά και για τις προσφορές μας.

Δεν στέλνουμε spam! Διαβάστε την πολιτική απορρήτου Πολιτική Απορρήτου μας για περισσότερες λεπτομέρειες.